natura 2

JON ARAKAMA 2008-11-8 (larunbata)

             Zientzialariek,big baneko momentua nola izan zen jakin nahian LCH Large Hardon Collider azeleragailua sortu zuten nahiz eta martxan jarri eta handik hamar egunera hondatu zen; orain, berriz, lanean dihardute berriz inaguratzeko.

            Joan den irailaren 10ean inauguratu zuten lehen aldiz, eta, hasiera batean ongi zihoala bazirudien arren, handik hamar egunera hondatu egin zen eta proiektua bertan behera utzi behar izan zuten. CERN laborategiak azaldu duenez, akatsa azeleragailuak duen bi imanen arteko lotura elektrikoaren huts baten ondorioz gertatu zen. HELBURUA                                                    

            Azeleragailu horren bidez, atomoak baino txikiagoak diren hadroiak izeneko partikulen bihotza edo muina ikertu nahi dute zientzialariek. Partikula ikertzeko, beharrezkoa da partikula hori desegitea, eta desegiteko, izugarrizko energia behar da. Azeleragailuak energia hori 8.000 imanen laguntzarekin sortzen du, hain justu. Partikulak iman batetik bestera joaten dira, izugarrizko abiadan -segundo bakar batean 11.245 itzuli egitera iristea lortu nahi dute zientzialariek-, eta beren artean talka egitean desegin egiten dira.

GEHIGARRIAK

           Zenbait herritar kezkatu ere egin ziren proiektua aurkeztu zuten unean. Hainbaten ustez, azeleragailuak zulo beltzak sor ditzake eta, horren eraginez, unibertsoa suntsitzeko gai izan daiteke.

 NIRE KEZKAK EDO GALDERAK

          Nire iritziz Big Banga ikusi nahi badute ezin dira horrenbeste arriskatu, Big Banga birsortzea lortu ezkero beste mundu bat sor daitekeeako. Eta lehertzean, ez al litzateka arriskutsua izango leherketa bat? Agian leherketa handia bada lurraren ekosistema aldatu eta gure bizi egoeretan kalte egin dezake. Horixe dira nire kezkak.

                               www.berria.info tik lortutako informazioa

 JON ARAKAMA 08-11-13 ALDAKETA EGUNA 16:19

Arabiarrek zabalduriko kosmologia tradizioetan bi gizon oinarritzen ziren bareiziki:

ARISTOTELES azken kosmologiako klasiko handia zen eta erdi aroan errenazimentuko pentsakerarekin eragin zabalen izan zuen filosofoa izan zen. Bere garaiko jakinduriarekin eraketa osoa eta sistematikoa eta gizakiaren eta unibertsoaren arteko oinarrizko plazaratzeagatik geroko zientzialari eta filosofoen lanetan izan duen isladapenak frogatzen du aren garantiza.

PTOLOMEO astronomia klasikoaren gailurra da. Físika Aristotelarra onartzen zuen baina bera problema astronomikoen egitura matematikoaz arduratzen zen. Bere lanetan ortzeko gorputzen higiduraren kausaz ezta unibertsoaren naturaz edo bere parteak legetzen dituzten aipamenik ez daude. Haren helburua higidura zirkular eta uniforme batzuen konbinaketen bitartez ortzeko gorputzen higidurak adieraztea eta aurresatea. teoria ptolomeotarrak bere etsaiak izan zituen mundu klasikoan ere eta berak erabili zituen lanabesakgarai hartan oso zabalduta zegoen beste bide geometrikoarekin egiten zuen talka, hots, esfera homozentrikoen bidearekin. Dena dela, azkenik astronomia ptolomeotarrak beste guztien gainetik jarri eta XVI. mendera arte tinko iraun zuen,

NIRE IRITZI EDO KEZKAK

Nire harridura berri hau irakurtzean, ARABIARREK ekarri edo zabaldu bazuten astronomia nola da inportanteenetako bat arabiarra ez izatea? Ala ere beste galdera bat dut, mesopotamian lehen astronomoak aurkitu baziren nola da arabiarrek zabaltzea astronomia eta ez mesopotamiarrek?

                                WWW.BERRIA.INFO TIK LORTUTAKO INFORMAZIOA